Er zijn momenten waarop het lijkt alsof we niet meer kunnen stoppen met scrollen. Eén bericht leidt naar een ander, en voor we het weten zijn we een uur verder. Dat gevoel van “nog één keer verversen” is geen toeval. Sociale media zijn zo ontworpen dat ze onze aandacht vasthouden door steeds kleine beloningen te geven — nieuwe beelden, nieuwe reacties, nieuwe prikkels. Volgens Schultz (2016) activeert dit de beloningssystemen in de hersenen, waardoor het steeds moeilijker wordt om te stoppen, zelfs als we weten dat het ons eigenlijk vermoeit. 

Tijdens het zogenaamde doomscrollen blijven mensen negatieve informatie consumeren, vaak uit een behoefte aan controle. Price et al. (2022) beschrijven dat deze gewoonte leidt tot een toename van angst en stress. De hersenen krijgen voortdurend signalen van dreiging, wat het lichaam in een staat van alertheid houdt. Hierdoor raken we overprikkeld en gespannen. 

Het doorbreken van dat patroon begint met bewustwording. Op Rustlab.nl wordt een eenvoudige ademhalingsoefening aangeboden die bezoekers helpt om hun aandacht even van het scherm te halen en terug te keren naar het hier en nu. Volgens Hopper et al. (2019) kan een korte sessie van langzaam ademhalen al zorgen voor een daling in hartslag en spanning. Het principe is eenvoudig: door rustiger te ademen, krijgt het lichaam het signaal dat het veilig is. 

Vanuit e-healthperspectief is dit een waardevolle interventie. Van Gemert-Pijnen et al. (2018) benadrukken dat digitale oplossingen vooral effectief zijn wanneer ze laagdrempelig en zelfstandig uitvoerbaar zijn. Dat is precies wat deze oefening biedt: een moment van rust zonder dat daar een therapeut of speciale apparatuur voor nodig is. 

Binnen de principes van Computational Thinking wordt dit proces overzichtelijk opgebouwd. Door decompositionwordt het complexe probleem van digitale overbelasting opgedeeld in kleinere onderdelen, zoals vermoeidheid, spanning en onrust. Pattern recognition helpt bij het herkennen van herhalend gedrag, zoals eindeloos scrollen. Abstraction maakt duidelijk wat de kern is: het verlies van focus. En met algorithms wordt een gestructureerde oefening geboden waarmee bezoekers leren pauzeren (Selby & Woollard, 2013). 

Doomscrollen is een moderne vorm van stress die vraagt om een moderne vorm van herstel. Soms is de beste stap vooruit simpelweg even stilstaan, diep ademhalen en bewust kiezen voor rust. 

Meer informatie kunt u lezen op de website van Trimbos-instituut. Hier kunt u alle informatie vinden over digitale balans.

^{_{Persoon die zijn evenwicht houdt op een stang. Free to use under Pixabay license. https://pixabay.com/photos/balance-bar-shoes-feet-person-6157258/}}