De ademhalingsoefening op Rustlab.nl is ontwikkeld als een korte interventie die bezoekers helpt om bewust een moment van rust te creëren. Veel jongvolwassenen ervaren in hun dagelijks leven een continue stroom van prikkels en verplichtingen. Ze staan voortdurend in verbinding met anderen en gebruiken hun telefoon of laptop voor werk, studie en ontspanning. Juist daardoor kan het moeilijk zijn om echt tot stilstand te komen. De oefening op Rustlab.nl biedt een eenvoudige manier om de aandacht tijdelijk van de buitenwereld naar het eigen lichaam te verleggen.

Langzaam en diep ademhalen heeft een directe invloed op het autonome zenuwstelsel, dat verantwoordelijk is voor lichamelijke reacties op stress. Wanneer de ademhaling vertraagt, daalt de hartslag en ontspant het lichaam vanzelf. Meerdere onderzoeken laten zien dat gecontroleerde ademhaling stress kan verminderen en gevoelens van angst kan verlagen (Hopper et al., 2019; Bentley et al., 2023). Daarnaast blijkt dat regelmatige oefening de hartslagvariabiliteit vergroot, wat wijst op een gezondere balans tussen spanning en ontspanning (You, Laborde & Dosseville, 2021).

De oefening maakt gebruik van een bewegende cirkel op het scherm die het ademritme visueel ondersteunt. De cirkel zet langzaam uit tijdens het inademen en krimpt weer in bij het uitademen. Dit ritme volgt een frequentie van ongeveer zes ademhalingen per minuut. Dat tempo wordt in onderzoek geassocieerd met de grootste daling in de stressrespons (Jerath et al., 2006). Door de ademhaling te koppelen aan een visuele beweging, wordt het eenvoudiger om de aandacht vast te houden en gedachten tot rust te laten komen.

Vanuit psychologisch perspectief helpt deze oefening bij het doorbreken van automatische patronen. Wanneer iemand gespannen is, versnelt de ademhaling en reageert het lichaam alsof er gevaar dreigt. Bewust langzaam ademen heeft het tegenovergestelde effect. Het activeert het parasympathisch zenuwstelsel, dat het lichaam helpt herstellen na momenten van spanning (Philippot, Chapelle & Blairy, 2002).

Het aanbieden van een dergelijke oefening via een online omgeving sluit aan bij het e-healthmodel van Van Gemert-Pijnen et al. (2018), waarin gebruiksvriendelijkheid, autonomie en toegankelijkheid centraal staan. Bezoekers kunnen de oefening zelfstandig uitvoeren, op elk gewenst moment van de dag. De eenvoud en visuele ondersteuning maken het voor jongvolwassenen aantrekkelijk om deze gewoonte vol te houden, wat essentieel is voor duurzame gedragsverandering (Kelders et al., 2012).

De ademhalingsoefening is daarmee meer dan een kort rustmoment. Het is een wetenschappelijk onderbouwde methode die helpt om spanning te reguleren, aandacht te verleggen en weer even op adem te komen.

Meer informatie over manieren om spanning te verminderen is te vinden in de 7 tips om te ontspannen van de Hartstichting (2024).